Direct people - rekrutujemy z pasją

Blog

  • 02
    Dec

    Krytyka i pochwała – KLUCZ do SUKCESU!

    Dodano 2 December 2013 przez Katarzyna Kulisz
    1 Flares Facebook 1 Twitter 0 Google+ 0 LinkedIn 0 1 Flares ×

    Krytykuj i chwal to podstawowa zasada sukcesu zawodowego i osobistego! Krytyka jest tak samo ważna jak pochwała. Jako nieodłączny element życia każdego człowieka uczy, wychowuje i motywuje.

     

    Złote zasady krytyki i pochwały

    Krytyka i pochwała rządzi się swoimi prawami. Krytykując i chwaląc należy pamiętać o kilku podstawowych zasadach.

    Po pierwsze, jeśli chcesz kogoś skrytykować, to także go pochwal. Dzięki temu lepiej zniesie krytyczne słowa. Poza tym będzie wiedział, że nie wszystko to, co robi jest nieprawidłowe. Nikt nie jest idealny i nikt nie jest beznadziejny we wszystkim! Jeśli krytyka ma pomóc i zostać lepiej przyjęta – pochwal!

    Po drugie, najpierw skrytykuj, a potem pochwal – i zawsze w tej samej kolejności. Wtedy dostrzegasz i doceniasz jego pozytywne działanie i efekt końcowy lub pojedyncze elementy zadania. To niezbędne, żeby zachować równowagę psychiczną i zmotywować do poprawy.

    Po trzecie, nigdy ciągle nie krytykuj lub tylko chwal. Jeśli osoba słyszy na swój temat tylko pozytywne słowa, wpada w samouwielbienie i zachwyt nad sobą. Myśli, że jest najlepsza we wszystkim i nie może jej się coś nie udać. Dlatego nie jest przygotowana na porażkę, a za niepowodzenia obwinia innych, a nie siebie. Nie ma sobie nic do zarzucenia!

    Po czwarte, intensywność i zakres krytyki, dopasuj do typu osobowości. Nie każdy reaguje na krytykę tak samo. Dlatego warto i trzeba krytykować zawsze w sposób indywidualny, żeby nie zaszkodzić sobie i wzajemnym relacjom. Najlepiej krytykować sangwinika, bo podchodzi do wszystkiego swobodnie i na luzie. Nie przejmuje się porażkami i nie przeżywa swoich niepowodzeń. Natomiast najgorzej jest krytykować perfekcjonistę, który poświęca dużo czasu i energii na wykonanie zadania. Uważa, że wykonał je idealnie! Skrytykowany perfekcjonista może się obrazić, dlatego potrzebuje konstruktywnej krytyki.

     

    Wady i zalety krytyki i pochwały

    Według Anny, studentki II roku II stopnia filologii polskiej UMCS, krytyka to nieodłączny element życia człowieka. Każdy spotkał się z nią lub spotyka w życiu codziennym. Studentka uważa, że jest potrzebna, ponieważ mobilizuje do działania i większej aktywności. Krytyka to porada od innych osób, np. rodziców i znajomych, która ma tylko pomóc. Często krytyczne słowa nie są dobrze odbierane i mogą bardzo irytować osobę krytykowaną. Jednak po chwili zastanowienia, „ochłonięciu” i analizie wypowiedzianych słów, zmienia swoje postępowanie. Nikt nie lubi być krytykowany i pouczany, więc początkowa reakcja może być gwałtowna. Poza tym inaczej odbierana jest krytyka od bliskich i obcych osób. Krytyka od tych obcych najbardziej denerwuje. Nie znają nas, a krytykują nasz wygląd, charakter i styl. To wywołuje różne negatywne emocje. Krytyka od bliskich także może zdenerwować, jednak w mniejszym stopniu.

    Krytyka ma swoje wady i zalety. Z jednej strony pomaga zmieniać siebie i nasze otoczenie na lepsze. Dostrzegamy wtedy błędy i niedoskonałości oraz nasze wady, na które sami na pewno nie zwracamy uwagi. Zaczynamy wtedy pracować na sobą, doskonalić siebie i wykonywane zadanie. Natomiast z drugiej strony może wywoływać negatywne uczucia, np. oburzenie, złość, niechęć i bunt. A ciągła krytyka powoduje depresję oraz obniża samoocenę i poczucie własnej wartości, według studentki polonistyki.

    Podobnie jest z chwaleniem – ma też wady i zalety. Pochwała jest niezbędna w życiu każdego człowieka. Dzięki niej czuje się pełnowartościowy i w czymś dobry. A to wpływa pozytywnie na jego samoocenę. Nie czuje się gorszy od innych, ale tak samo ważny i potrzebny. Jednak notoryczne chwalenie nie jest dobre. Studentka podaje przykład częstego chwalenia dzieci przez rodziców i dziadków, kiedy to wiele razy słyszy się: „Jasiu, jaki Ty mądry”, „Wnusiu, jesteś najpiękniejszy”. Już od najmłodszych lat mówimy dziecku, że jest „naj” we wszystkim. Gdy dorośnie i pozna rzeczywistość, może doznać szoku, że taki „naj” nie jest. Ponadto ciągłe chwalenie utrwala w nim pogląd, że jest najmądrzejsze i wszystko wie lepiej, a inni są gorsi. To wpływa na jego dalsze życie zawodowe i osobiste. Uważa także, że jest „pępkiem świata” i nie szanuje osób o odmiennym zdaniu. Bardzo częste chwalenie, według Anny, buduje w nas złudne poczucie ideału, a przecież ideały nie istnieją. Gdy w młodym wieku poznamy krytykę i porażkę, to łatwiej zniesiemy to w przyszłości. Nie będziemy tego aż tak bardzo przeżywać, tylko zmotywuje nas to do większej pracy nad sobą i zadaniem.

    Krytyka denerwuje i irytuje każdego. Nikt z nas nie lubi i nie chce być krytykowanym. Mimo to krytyka mobilizuje i pobudza do pracy nad sobą, czyli rozwoju osobistego i zawodowego. Natomiast pochwała rozleniwia. Skoro jesteśmy idealni i doskonali, to nie musimy pracować nad sobą i się zmieniać. Jesteśmy ciągle tacy sami i na tym samym poziomie – nie rozwijamy się.

    Najlepszym rozwiązaniem jest jednoczesne krytykowanie i chwalenie. Tylko poznanie smaku krytyki i pochwały zapewni prawidłowy rozwój i życiowy sukces!

     

    4 zasady skutecznej krytyki

     

    Krytyka powinna być skuteczna i efektywna. Jeśli pamiętasz o 4 zasadach krytykowania, na pewno przyniesie to oczekiwane rezultaty.

    1. krytykuj działanie, a nie osobę – słowa krytyki powinny dotyczyć konkretnej pracy, działania lub jego efektu. Nie mów komuś, że jest beznadziejny lub głupi, ale powiedz konkretnie, co jest nieprawidłowe w jego postępowaniu. Pokaż mu niedoskonałości i błędy w zadaniu lub w sposobie jego wykonania. Nie pozwól się domyślać, ale jasno i rzeczowo wyjaśnij wszystko.

    2. krytykuj i chwal – po krytyce zawsze pochwal. Dzięki temu osoba krytykowana lepiej zniesie uwagi i wskazówki. Poza tym docenisz to, że inne elementy zadania są wykonane perfekcyjnie. Zawsze rób to w tej kolejności i nigdy odwrotnie!

    3. „daj wędkę, a nie rybę” – nie podawaj konkretnych rozwiązań problemu, zadania lub zagadnienia. Pomóż osobie znaleźć samodzielnie wyjście z danej sytuacji. Nakieruj ją lub wskaż możliwości bez podawania gotowca.

    4. krytykuj powoli i empatycznie – nie krytykuj wszystkiego od razu oraz ekspresowo. Systematycznie i stopniowo pokaż, co jest nieodpowiednie i źle wykonane. Zacznij od najpoważniejszych i największych błędów. Potem stopniowo dodawaj kolejne – mniej pilne! Stopniowa krytyka to także gwarancja, że osoba lepiej zniesie negatywne słowa. Krytyka powinna być także empatyczna – wczuj się w sytuację osoby krytykowanej. Bądź jednocześnie stanowczy i konkretny oraz wyrozumiały. Ty również możesz być kiedyś w identycznej sytuacji.

    Wioleta Nowicka

1 Flares Facebook 1 Twitter 0 Google+ 0 LinkedIn 0 1 Flares ×